1. czytanie
Druga Księga Machabejska 6,18-31.
W czasie prześladowań Izraela przez króla Antiocha Eleazar, jeden z pierwszych uczonych w Piśmie, mąż już w podeszłym wieku, o bardzo szlachetnej powierzchowności, był przymuszany do otwarcia ust i jedzenia wieprzowiny.
On jednak, wybierając raczej chwalebną śmierć aniżeli godne pogardy życie, dobrowolnie szedł na miejsce kaźni,
a wypluł mięso, jak powinni postąpić ci, którzy mają odwagę odrzucić to, czego nie wolno jeść nawet przez miłość do życia.
Ci, którzy byli wyznaczeni do tej bezbożnej ofiarnej uczty, ze względu na bardzo dawną znajomość z tym mężem, wzięli go na stronę i prosili, aby zjadł przyniesione przez nich i przygotowane mięso, które wolno mu jeść. Niech udaje tylko, że je to, co jest nakazane przez króla, mianowicie mięso z ofiary pogańskiej.
Tak postępując uniknie śmierci, a ze względu na dawną z nimi przyjaźń skorzysta z miłosierdzia.
On jednak powziął szlachetne postanowienie, godne jego wieku, powagi jego starości, okrytych zasługą siwych włosów i postępowania doskonałego od dzieciństwa, przede wszystkim zaś świętego i od Boga pochodzącego prawodawstwa. Dał im jasną odpowiedź mówiąc, aby go zaraz posłali do Hadesu.
«Udawanie bowiem nie przystoi naszemu wiekowi. Wielu młodych byłoby przekonanych, że Eleazar, który już ma dziewięćdziesiąt lat, przyjął pogańskie obyczaje.
Oni to przez moje udawanie, i to dla ocalenia maleńkiej resztki życia, przeze mnie byliby wprowadzeni w błąd, ja zaś hańbą i wstydem okryłbym swoją starość.
Jeżeli bowiem teraz uniknę ludzkiej kary, to z rąk Wszechmocnego ani żywy, ani umarły nie umknę.
Dlatego jeżeli mężnie teraz zakończę życie, okażę się godny swojej starości,
młodym zaś pozostawię rzetelny przykład ochotnej i wspaniałomyślnej śmierci za godne czci i święte prawa». To powiedziawszy, natychmiast wszedł na miejsce kaźni.
Ci, którzy go przyprowadzili, na skutek wypowiedzianych przez niego słów zamienili miłosierdzie na surowość, sądzili bowiem, że były one szaleństwem.
Mając już pod ciosami umrzeć, westchnął i powiedział: «Panu, który ma świętą wiedzę, jest jawne to, że mogłem uniknąć śmierci. Jako biczowany ponoszę wprawdzie boleść na ciele, dusza jednak cierpi to z radością, gdyż Jego się boję».
W ten sposób więc zakończył życie, a swoją śmiercią zostawił nie tylko dla młodzieży, lecz także dla większości narodu przykład szlachetnej odwagi i pomnik cnoty.
Psalm responsoryjny
Księga Psalmów 3,2-3.4-5.6-7.
Panie, jak liczni są moi prześladowcy,
jak wielu przeciw mnie powstaje.
Mnóstwo jest tych, którzy mówią o mnie:
«Nie znajdzie on w Bogu zbawienia».
Ty zaś, Panie, tarczą moją jesteś i chwałą,
Ty moją głowę podnosisz.
Głośno wołam do Pana,
a On mi odpowiada ze świętej swej góry.
Kładę się, zasypiam i znowu się budzę,
ponieważ Pan mnie wspomaga.
I nie ulęknę się wcale tysięcy ludzi,
którzy zewsząd na mnie nastają.
Ewangelia
Ewangelia wg św. Łukasza 19,1-10.
Jezus wszedł do Jerycha i przechodził przez miasto.
A pewien człowiek, imieniem Zacheusz, który był zwierzchnikiem celników i był bardzo bogaty,
chciał koniecznie zobaczyć Jezusa, któż to jest, ale sam nie mógł z powodu tłumu, gdyż był niskiego wzrostu.
Pobiegł więc naprzód i wspiął się na sykomorę, aby móc Go ujrzeć, tamtędy bowiem miał przechodzić.
Gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i rzekł do niego: «Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu».
Zeszedł więc z pośpiechem i przyjął Go rozradowany.
A wszyscy, widząc to, szemrali: «Do grzesznika poszedł w gościnę».
Lecz Zacheusz stanął i rzekł do Pana: «Panie, oto połowę mego majątku daję ubogim, a jeśli kogoś w czym skrzywdziłem, zwracam poczwórnie».
Na to Jezus rzekł do niego: «Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama.
Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło».
Komentarz i kontekst
W Ewangelii według św. Łukasza 19,1-10, spotykamy Zacheusza, zwierzchnika celników, człowieka bogatego, ale i wykluczonego społecznie. Jego pragnienie zobaczenia Jezusa, mimo przeszkód, jakie stawia mu tłum, jest symbolem ludzkiego pragnienia spotkania Boga. Zacheusz, niskiego wzrostu, wspina się na sykomorę, co możemy odczytać jako wysiłek, aby zbliżyć się do Pana. To nie tylko fizyczne działanie, ale także duchowe pragnienie, które powinno inspirować nas w codziennym życiu.
Jezus, zauważając Zacheusza, nie tylko dostrzega jego pragnienie, ale także zaprasza go do siebie, mówiąc: „Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu”. To zaproszenie jest przejawem miłosierdzia i akceptacji. W tamtych czasach, zaproszenie kogoś do swojego domu miało ogromne znaczenie społeczne. Jezus, idąc do Zacheusza, łamie konwenanse, pokazując, że zbawienie jest dostępne dla każdego, niezależnie od jego grzechów i społecznej pozycji.
Reakcja Zacheusza jest natychmiastowa – z radością przyjmuje Jezusa w swoim domu. Jego nawrócenie jest równie szybkie; deklaruje, że odda połowę swojego majątku ubogim i zwróci poczwórnie tym, których skrzywdził. To nie tylko akt pokuty, ale także wyraz prawdziwej przemiany serca. Zacheusz staje się przykładem dla nas wszystkich, jak można zmienić swoje życie, otwierając się na łaskę Bożą.
W kontekście historycznym, Zacheusz był celnikiem, a więc osobą, która często była postrzegana jako grzesznik, współpracująca z rzymskimi okupantami. Jego bogactwo często wiązało się z oszustwem i wyzyskiem. Tym bardziej jego nawrócenie i chęć naprawienia krzywd, które wyrządził, jest niezwykle wymowne. W dzisiejszych czasach, kiedy wiele osób boryka się z problemami moralnymi, historia Zacheusza przypomina nam, że nigdy nie jest za późno na zmianę i że Bóg zawsze czeka na nasze nawrócenie.
W codziennym życiu rodzinnym możemy odnaleźć wiele przykładów Zacheuszów – osób, które borykają się z trudnościami, ale pragną zmiany. Ważne jest, aby w naszych rodzinach stworzyć atmosferę akceptacji i miłości, w której każdy może szukać pomocy i wsparcia. Historia Zacheusza uczy nas, że miłosierdzie i przebaczenie są fundamentem zdrowych relacji. Warto zatem zastanowić się, jak możemy być dla siebie nawzajem wsparciem w drodze do duchowego wzrostu.
Na koniec, Ewangelia ta zachęca nas do refleksji nad naszymi relacjami z innymi. Czy dostrzegamy potrzebujących wokół nas? Czy jesteśmy gotowi otworzyć nasze serca i domy dla tych, którzy szukają pomocy? Zacheusz stał się symbolem nadziei, pokazując, że każdy z nas ma szansę na zbawienie i nowe życie w Chrystusie.
Jak modlić się tym Słowem?
Boże, dziękuję Ci za Twoje miłosierdzie, które nie zna granic. Dziękuję za to, że zawsze jesteś blisko mnie, nawet w chwilach trudności i grzechu. Proszę, pomóż mi otworzyć moje serce na Twoje zaproszenie, tak jak Zacheusz otworzył swój dom dla Jezusa. Udziel mi odwagi, abym potrafił naprawić krzywdy, które wyrządziłem innym, i abym dzielił się tym, co mam, z potrzebującymi. Niech moje życie będzie świadectwem Twojej miłości i łaski. Amen.
FAQ – pytania do dzisiejszej Ewangelii
- Dlaczego Zacheusz wspinał się na sykomorę?
- Zacheusz wspinał się na sykomorę, aby zobaczyć Jezusa, ponieważ był niskiego wzrostu i nie mógł przebić się przez tłum.
- Co oznacza, że Jezus musiał zatrzymać się w domu Zacheusza?
- To oznacza, że Jezus akceptował Zacheusza i jego grzeszną przeszłość, pokazując, że zbawienie jest dostępne dla każdego, kto pragnie zmiany.
- Jakie były reakcje ludzi na to, że Jezus poszedł do Zacheusza?
- Ludzie szemrali, że Jezus poszedł do grzesznika, co pokazuje, jak społeczeństwo oceniało Zacheusza jako celników i grzesznika.
- Jakie znaczenie ma nawrócenie Zacheusza dla nas dzisiaj?
- Nawrócenie Zacheusza jest przykładem, że każdy może doświadczyć zmiany i zbawienia, niezależnie od swojej przeszłości. Uczy nas, że miłosierdzie Boże jest zawsze dostępne.
Teksty czytań: Evangelizo (feed.evangelizo.org). Dziękujemy!